Obaveštavamo vas da će Prva sednica Narodne skupštine Republike Srbije u Dvanaestom sazivu biti nastavljena u četvrtak, 22. oktobra 2020. godine, sa početkom u 10.00 časova, prelaskom na drugu tačku dnevnog reda – izbor predsednika Narodne skupštine.

Više od polovine poslanika u novom Dvanaestom sazivu, njih 55% su po prvi put poslanici u Narodnoj skupštini Republike Srbije.

U novom pregledu činjenica koji je pripremio tim Otvorenog parlamenta saznajte iz koje izborne liste i poslaničke grupe dolazi najviše novajlija.

More than one half of MPs, 55% have for the first time been MPs in the National Assembly of the Republic of Serbia.

In a new fact sheet prepared by the Open Parliament team, find out from which electoral list and political group comes the most first-timers.

During the summer of 2020, parliamentary elections were held in four former Yugoslav republics: Serbia, Croatia, Northern Macedonia and Montenegro.

In a new fact sheet find out where were the election of the Government longest awaited and in which country the election process was the most efficient.

Srbija ulazi u stoti dan posle redovnih parlamentarnih izbora, a nema ni naznake kada će konstituisanje Skupštine biti završeno izborom Predsednika, potpredsednika i radnih tela. U susret stotom danu, poslušajte koliko smo čekali na izbor predsednika Skupštine i Vlade u Srbiji, a koliko ovog leta u regionu.

Srbija ulazi u stoti dan posle redovnih parlamentarnih izbora, a nema ni naznake kada će konstituisanje Skupštine biti završeno izborom Predsednika, potpredsednika i radnih tela. Bez kompletirane skupštine ne može se ni započeti izbor premijera i novih ministara, o čemu poslednjih dana najčešće govore mediji, i to uglavnom iznošenjem neproverenih pretpostavki o kadrovskim rešenjima.

I sve to samo po sebi nije sporno, jer je zakonski rok za izbor Vlade čak 90 dana nakon poslaničke zakletve i u ovom slučaju on ističe tek 3. novembra. Međutim, tokom leta 2020. godine održani su parlamentarni izbori u još tri bivše jugoslovenske republike: u Hrvatskoj, Severnoj Makedoniji i Crnoj Gori. Hrvatska je bila najefikasnija i Vladu formirala za nepune tri nedelje, Severnoj Makedoniji bilo je potrebno mesec i po, a Crna Gora je 24. dana posle izbora konstituisala skupštinu i iznela predlog za mandatara Vlade iako je u toj zemlji došlo do promene vlasti posle tri decenije.

U Srbiji je Aleksandar Vučić čija je lista u junu osvojila čak 188 mandata, početkom avgusta novu Vladu najavio za kraj tog meseca.

„Postoje tu samo dva koncepta oko kojih se još lomimo i kada tu odluku donesemo onda ćemo ići na formiranje Vlade. Čini mi se da nam je oko samih personalnih rešenja 70 do 80 posto već jasno. Opet u Vladi bih želeo da imamo veći procenat dama ali i da imamo više energije i da mora da bude i novih ljudi. Zato što kad naviknete, kad ste pet, šest, sedam godina u jednoj fotelji onda posle toga je to vama rutina i ne pokazujete tu vrstu ambicije, želje i energije da stvari menjate.“

Možda je baš ovde odgovor zašto nema volje za promenama, pa je izbor ministara odložen prvo za sredinu septembra, a potom -  za oktobar.

Ipak, duga pregovaranja o kadrovskim rešenjima za ključne funkcije u državi  nisu novost u Srbiji, gde se od obnove višestranačja na polaganje zakletve nove Vlade u proseku čekalo 78 dana od izbora. Ranije je to bio slučaj kada ni jedna politička opcija nije imala apsolutnu većinu i vođeni su teški koalicioni pregovori koji su na primer 2007. godine između demokrata i DSS-a, trajali 114 dana. Neslavni rekord postavljen je 1997. godine kada su izbori održani 21. septembra, a nova Vlada stupila na dužnost tek 24. marta sledeće godine. Demokratska opozicija tada je bojkotovala izbore, a koalicija oko SPS-a ipak nije osvojila većinu, pa su ih posle višemesečnih pregovora podržali radikali. 

Interesantno je da je prva srpska Vlada posle demokratskih promena 2000. Godine sastavljena za samo 33 dana.

Za Otvoreni parlament Mirjana Nikolić.

How many days have usually passed from the parliamentary elections to the election of the Prime Minister and the creation of the new Government in the last 30 years?

According to the current Constitution of 2006 (article 109), the Assembly has the obligation to elect the Government within 90 days of its constitution.

When did we wait the longest for the election of the Prime Minister and the creation of the Government? Find out in a new fact sheet prepared by the Open Parliament team.

Tokom leta 2020. godine održani su parlamentarni izbori u četiri bivše jugoslovenske republike: u Srbiji, Hrvatskoj, Severnoj Makedoniji i Crnoj Gori. U novom pregledu činjenica koji je pripremio tim Otvorenog parlamenta saznajte gde se izbor Vlade najduže čekao, a u kojoj državi je izborni proces bio najefikasniji.

Koliko je dana najčešće prolazilo od parlamentarnih izbora do izbora premijera i formiranja nove Vlade u poslednjih 30 godina?

Prema važećem Ustavu iz 2006 (član 109), Skupština ima obavezu da u roku od 90 dana od konstituisanja izabere Vladu.

U novom pregledu činjenica koji je pripremio tim Otvorenog parlamenta saznajte kada smo najduže čekali na izbor premijera i formiranje nove Vlade, kao i da li je rok za izbor Vlade bio nekada prekršen.

Otvoreni parlament podseća da je prošlo tačno mesec dana od kada su potvrđeni mandati narodnih poslanika novog saziva Narodne skupštine pri samom isteku zakonskog roka, a da se Skupština od tada nije sastala nijednom niti je izabrano skupštinsko rukovodstvo. Podsećamo da su u prethodna dva saziva predsednici Skupštine izabrani za manje od nedelju dana od dana potvrđivanja mandata narodnih poslanika. 

Odugovlačenjem sa nastavkom konstitutivne sednice Skupštine nastavlja se trend urušavanja funkcionisanja Parlamenta kao najvišeg predstavničkog tela. Ujedno, to dovodi i do niza ozbiljnih problema u funkcionisanju državnog sistema, posebno u pogledu rada nezavisnih institucija.

Usled odugovlačenja kasni se i sa izborom funkcionera nezavisnih institucija, čime se koči njihov efikasan i delotvoran rad. Time Skupština javnosti šalje lošu poruku o svom odnosu prema nezavisnim institucijama i njihovom doprinosu u sprovođenju efikasnog parlamentarnog nadzora nad radom izvršne vlasti.

Otvoreni parlament podseća da je u skladu sa Zakonom o zabrani diskriminacije, Skupština bila dužna da izabere novog Poverenika za zaštitu ravnopravnosti do kraja avgusta 2020. godine. Takođe, novi Zakon o sprečavanju korupcije koji je usvojen pre godinu i po dana, a čija je primena počela 1. septembra 2020. godine, obavezao je Skupštinu da u istom roku izabere članove Veća Agencije za borbu protiv korupcije, koje je zamenilo dosadašnji Odbor ove nezavisne institucije. Kašnjenjem sa izborom članova Veća, odredbe novog zakona uz Skupštinu nije poštovalo i Ministarstvo pravde, koje je bilo dužno da raspiše javni konkurs za izbor članova Veća i Skupštini dostavi predlog kandidata, kako bi se postupak izbora članova Veća okončao do početka primene novog zakona.

Istekom oba ova roka, Skupština Srbije prekršila je odredbe zakona koje je sama usvojila, te propustila da spreči kašnjenje sprovođenjem delotvornog nadzora nad organima izvršne vlasti koji učestvuju u procesu izbora Veća Agencije za borbu protiv korupcije. 

How many days have usually passed from the parliamentary elections to the constitution of the new parliamentary convocation in the last 30 years?

The National Assembly is considered constituted by the confirmation of the mandate of two thirds of the deputies (Article 16 of the Law on the National Assembly), and the mandates of the newly elected deputies are confirmed at the constituting session of the Assembly within 30 days of the announcement of the final election results.

On average, how long did we wait for the formation of a new assembly after the elections? When were the Speakers of the Parliament elected on the same day when the assembly was constituted, and which election of the Speaker of the Parliament did we wait the longest for? Find out in a new fact sheet prepared by the Open Parliament team.